Rozwój produkcji, usług i wszelkiej powtarzalnej pracy zawodowej doko­nuje się poprzez szczególny rodzaj zmian. Są to zmiany naruszające rutynę myślenia i działania, nazywane innowacjami. Oznaczają one celowe zastąpienie określonego stanu przez inny, oceniany jako nowy w świetle określonych kryteriów, np. wydajność pracy, koszty, sprawność urządzeń itp. Wprowadza­nie innowacji, inaczej nowatorstwo, należy do najbardziej istotnych działań człowieka. Zbieranie pomysłów, praca koncepcyjna i nowatorstwo prowadzące do postępu są wyrazem twórczych możliwości naszego gatunku.

W procesach innowacyjnych może uczestniczyć każdy pracownik, może mieć wpływ na ich przebieg nawet wtedy, gdy przypada mu rola wykonawcy cząstki programu zmian planowanych w szczegółach przez autorów i or­ganizatorów innowacji. Nawet w tej najskromniejszej roli częstokroć istnieje pole do inicjatywy i do ułatwienia lub utrudniania całego procesu przez pozytywny lub niechętny do niego stosunek. Doświadczenia wykazały, że prawie w każdym projekcie w toku jego wdrażania lub testowania doświad­czony pracownik pobudzony faktem wprowadzenia innowacji może dokonać szczegółowych udoskonaleń.

Innowacje w podanym znaczeniu to nie tylko zmiany oryginalne, stano­wiące nowość nigdzie dotąd nie stosowaną, lecz także zmiany naśladowcze. Polegają one na wprowadzeniu do danego zakładu pracy i wykorzystaniu rozwiązań wymyślonych i wdrożonych już wcześniej w innym zakładzie. Innowacjami w szerokim znaczeniu są nie tylko skomplikowane zmiany realizowane zespołowo, lecz nawet drobne usprawnienia, które pracownik może wprowadzić całkowicie samodzielnie w ramach posiadanych kompetencji i środków, a więc nawet takie, które z powodu swej skromności lub czysto naśladowczego charakteru nie dają tytułu do premii za racjonalizację, lecz zwiększają w pewnym stopniu sprawność lub wygodę i kulturę działania. Rodzaje innowacji:

-      innowacje oryginalne. Są one w mniejszym lub większym stopniu samodzielnymi i oryginalnymi wytworami danego pracownika lub zespołu. Stanowią nowość, nigdzie dotąd nieznaną,

-      innowacje nieoryginalne to rozpowszechnianie oryginalnych osiągnięć innych osób (metody pracy, maszyny, wzory organizacji itp.) i to często w połączeniu z rugowaniem starych nawyków i narzędzi (instrumentów) działania. Wśród tych innowacji można wyróżnić: innowacje naśladow­cze i odtwórcze.